Monday, April 27, 2009

దోసకాయ పప్పు - కుంపటి

మాష్టారూ మీరు మరీను. దోసకాయ పప్పుకి ఒక పోస్టా అనొచ్చు. కానీ రాయాలనిపించింది. పంచుకోవాలనిపించింది.
హఖహ!! (గొంతు సవరణ)
ఇంతకీ కధ ఏమనగా
మాకూ స్ప్రింగు వచ్చిందీ, మేమూ ధైర్నంగా ఇంటోంచి బయటికి వస్తున్నం, హీటర్లు గట్ర ఆపేసినం. మా దేశీ కొట్టోడు దోస్కాయలు దెచ్చిండు. వండుకున్నం. ఏముందీ గురూ అంటావా? కుంపటిమీన వండినం. :):)
From దోసకాయ పప్పు

మరీ పైన బొమ్మలో ఉన్నంత తాజా మాల్ కాదుగానీ పర్లేదు, ఓ మోస్తరి తాజా దోసకాయలు తెచ్చాడు మావాడు.
సరే మొన్న ఇరవై ఐదు కి వచ్చింది వేడి. బిలబిల మంటూ జనాలు బయటకి వచ్చేసారు. నేనూ ఇక కుంపటి వెలిగిద్దాం అని మొదలిబెట్టా.
ముందుగా దోసకాయ పప్పు చెయ్యటానికి కావాల్సిన వస్తువులు -
దోసకాయ.
మిర్చి కొన్ని.
కర్వేపాకు.
కందిపప్పు.
ఉప్పు గట్ర........

ముందుగా దోసకాయకి చెక్కుతీసి సన్నని ముక్కలుగా తరుక్కోవాలి.
From దోసకాయ పప్పు


కుంపటి రా చెయ్యి. అనగా, బొగ్గులు కుంపట్లో వేసి, కిరసనాయిలు పోసి, వెలిగించి సిద్ధం చేస్కో.
ఇప్పుడు ఒక గిన్నెలో కందిపప్పు ఓ గిద్దెడు, పోసి ఒకసారి కడిగి, ఒకటికి రెండు చొప్పున నీళ్ళు పోసి కొంచెం పసుపువేసి కుంపటి మీద పెట్టు. మూతపెట్టు. కొంచెంసేపయ్యాక పొంగొస్తుంది పప్పు, మూతని ఓరగా పెట్టు ఇక ఉడకనీ
From దోసకాయ పప్పు

కందిపప్పు ఒక గింజ ఒత్తిచూడు, మెత్తగా నలిగిందీ అన్నప్పుడు దోసకాయ, మిర్చి, కర్వేపాకు వేసేయ్. మూతపెట్టు.
From దోసకాయ పప్పు

బాగా ఉడకనీ ఇక. అప్పుడప్పుడూ నీళ్ళు ఉన్నాయో లేదో చూస్తుండూ. నీళ్ళు తగ్గితో ఓ అరగ్లాసు పొయ్యి. ఏంకాదు.
From దోసకాయ పప్పు

అప్పుడప్పుడూ మూత తీసి చూస్తుండూ ఏంటీ పరీస్తితీ అని.
ఇక దోసకాయ ముక్క ఉడికిందీ అన్నప్పుడు ఉప్పూ కారం వేసేయ్.
From దోసకాయ పప్పు

ఓ సారి మొత్తం కలియతిప్పి, తిరగమాత వేసి, కొంచెం కొత్తిమీర జల్లు.
From దోసకాయ పప్పు

ఓ సారి మొత్తం కలిపి, దింపెయ్.
దింపినాక, ఓ నిమ్మకాయ పిండు.
వేడి వేడి దోశకాయ పప్పు నెయ్యితో కుమ్ము.
కొంతమంది నిమ్మకాయ బదులు చింతపండు వాడతారు. నాకు మిమ్మకాయ నచ్చుతుంది. కొంతమంది కారం బదులు మిర్చి పేస్ట్ వాడతారు అనగా ఓ నాలుగు మిర్చిని గ్రైండ్ చేసి కుమ్మటమే. ఐతే మిర్చీ పేస్ట్ వేస్తే అది పచ్చివాసన పొయ్యేదాకా ఉడకనివ్వాలి.

కాంబినేష్నన్స్ తెల్సుకో - పప్పులో పచ్చడి కలుపుకుని తినే అలవాటు ఉంటే, దోసకాయ పప్పులోకి సరైన కాంబినేషన్ కొత్త ఆవకాయ.
కుమ్ము ఇక.

మా దేశి కొట్టోడు ఎల్.బికి మూడు డాలర్లు నూకాడు.
నాకు బాగా గుర్తు, మా ఊళ్ళో, దోసకాయలు ఎలా అమ్ముతారూ అంటే, ఎద్దుల బండ్లకి ముందున్న జల్లలో దోసకాయలు తెచ్చి ఊళ్ళో ఒకచోట ఆపుతారు. ఊరి ఎట్టోడు తప్పెట తో వస్తాడు, రచ్చబండాకాడాకి దోస్కాయల బండ్లొచ్చినై. ఎత్తు రూపాయ అని. ఎత్తు అనగా మూడు కిలోలు. జనాలు ఎళ్ళి మూడో నాలుగో ఎత్తులు తెచ్చుకుంటారు. రాళ్ళలా ఉండేవి ఆ దోసకాయలు. పెద్దపెద్దవి. వెతికి చూద్దాం అన్నా కుక్కమూతులు ఉండేవి కావు. పప్పు, కూర, పచ్చడి, చారు, పులుసు వీటిల్లోనే కాకుండా దోసకాయని నిలువునా కోసి ఉప్పు కారం అద్దుకుతింటే మహా రుచిగా ఉంటుంది. ఐతే దోసకాయ తిన్న పొట్ట దొంగలుపడిన ఇంటితో సమానం. మా ఊరిబయట ఎక్కడ చూసినా దోసకయ చెట్లే.
బళ్ళో నెలకోసారి బోర్డు క్లీనింగు కార్యక్రమం. దానికి బడికి ఎళ్ళేప్పుడే చొక్కా నిండా ఈ దోసాకు నింపుకుని, బడికెళ్ళినాక దులిపి, దోసాకూ బొగ్గు బాగా నూరి బోర్డుకి పట్టిస్తే, భలే వొచ్చేవి బోర్డులు.

Friday, April 24, 2009

పాస్తా రివిజిటెడ్ బొమ్మలు సెలనసిత్రాలతో

ఇయ్యాల మా ఇంటో పాస్తా చేస్కున్నం.
దాని ఇది ఇదానం ఈడాబెడతన్నా, బొమ్మలు, సెలన సిత్రాలతో.
ఇంతకముందరే జెప్పా, పాస్తా వీజీ అని.
ఇయిగో ఇయ్యి కావాల ముందు.
From పాస్తా

సన్నంగ అన్నీ తరుక్కునే లోపు,
పాస్తాని ఏడినీళ్ళల్లో ఎయ్యాల
From పాస్తా

ఈ లోపల, ఎర్రయి, ఆకుపచ్చయ్యి, పసుప్పచ్చయి బెంగుళూరు మిరగాయలు, ఉల్లిపాయలు, మిర్చి, అల్లం, వెల్లుల్లి, రాములక్కాయ అన్ని తరుక్కుని పక్కనెట్టుకోవాల.
From పాస్తా

ఇంక, ఆ ఉడుకుతున్న పాస్తాలో ఓ చెంచా ఉప్పు, ఓ చెంచా నూనె ఎయ్యాల
From పాస్తా

అయి ఉడికినాక, ఆటిని వడపోసి ఓ సారి సల్లనీళ్ళకింద పెట్టాల.
భాండీ పెట్టి ఓ ఐదు సెంచాల నూనె పొయ్యాల. నూనె కాగంగనే, మిర్చి, వెల్లుల్లి, అల్లం ఏసి ఏపాల, ఏగినాక ఉల్లిపాయలు నూకాల.
From పాస్తా

ఉల్లిపాయలు ఏగినాక, బెంగుళూరు మిర్చి ఎయ్యాల, మళ్ళీ ఏపాల
From పాస్తా

ఇయ్యీ ఏగినాక, రాములక్కాయలు ఏసి, రామ్ములక్కాయ గుజ్జు ఓ నాలుగు సెంసాలు ఏసి ఏపాల. ఓ సెంసా ఉప్పేసి రామ్ములక్కాయలు ఉడికినయి అన్నాక పాస్తా ఏసి బాగా తిప్పాల.
From పాస్తా

మద్దెలో రాములక్కాయ గుజ్జు సాలకపోతే ఇంకొంచెం ఎయ్యాల.
అయినాక, కొత్తిమీర ఎసేసి ఓ సారి తిప్పేసి
From పాస్తా

పొయ్యి ఆపేసి, నిమ్మకాయ పిండాల.

ఇప్పుడు ఏడి ఏడిగా లాగించాల.
అదీ కత.

Monday, April 13, 2009

గోధుమరవ్వ ఉప్మా

చాలా సందర్భాలలో అనగా పెళ్ళిళ్లకీ పేరంటాలకీ ఇలాంటి అన్నీ కార్యాలకి ముంబాయిరవ్వ (బొంబాయి పేరు మార్చటమైనది) ఉప్మా చేస్తుంటారు.
అలానే ఇంట్లో కూడా చాలామంది ముంబాయి రవ్వ ఉప్మా నే చేస్కుంటుంటారు. గోధుమరవ్వ ఉప్మా సరైన పద్ధతిలో చేస్కుంటే చాలా రుచిగా ఉంటుంది మరియూ ఆరోగ్యం కూడా.
కావాల్సిన పదార్ధాలు -
గోధుమరవ్వ. ఇక్కడ దీన్ని బ్రోకెన్ వీట్ అంటారు.
From ఉప్మా

మన ఊళ్ళో బన్సీ గోధుమరవ్వ దొరుకుతుంది, దాని రుచి అత్భుతం.
సరే, ఇంకా ఒక ఉల్లిపాయ, నాలుగు మిర్చి, ఓ గుప్పెడు వేరుశనగలు, నాలుగు రెబ్బలు కర్వేపాకు, ఒక క్యారెట్టు, ఒక బంగాళదుంప, ఒక పది-పదిహేను గ్రాముల అల్లం ముక్క. తిరగమాత గింజలు, ఓ నాలుగు చంచాల నూనె.
పద్దతి -
ముందుగా మిర్చి, అల్లం, ఉల్లిపాయ, క్యారెట్టు, బంగాళదుంప తరుక్కో ఇలా
From ఉప్మా

అయ్యక, భాండీ పెట్టి నూనె పోసి కాగంగనే తిరగమాత గింజలతోపాటు పల్లీ వేసి వేగాక కర్వేపాకు వేసి చిట్పట్ మన్నాక తరుక్కున్న మిర్చీ, అల్లం వేసేయ్. వేగినాక ఉల్లిపాయలు వెయ్యి. ఉల్లి గోల్డెన్ బ్రౌన్ కి రాంగనే
From ఉప్మా

ఇందాక తరుక్కున్న క్యారెట్టు, బంగాళదుంప వేసేయ్. వేగనీ.
ఈలోపల ఓ నాలుగు గిద్దెల నీళ్లు సిద్ధం చేస్కో. దుంప, క్యారెట్టు వేగంగనే ఈ నీళ్లు పోసెయ్యి ఆ భాండీలో.
నాలుగు గిద్దెలు ఏమిలెక్క? లెక్కేంటంటే, ఒకటికి రెండు. అనగా ఒక పార్టు రవ్వ ఉడకటనికి రెండు పార్టుల నీరు అవసరం. కాబట్టి రెండు గిద్దెల రవ్వ కొల్చుకుని పక్కన సిద్ధంగా పెట్టుకో.
భాండీలోని నీళ్లు తెర్లుతున్నప్పుడు ఒక చెంచాడు ఉప్పేసేయ్.
From ఉప్మా

ఇప్పుడు ఆ తెర్లుతున్న నీళ్లలో ఇందాక సిద్ధంగా పెట్టుకున్న రవ్వని నెమ్మదిగా పోస్తూ కలతిప్పుతూ పూర్తిగా పేసేసాక మొత్తం ఓ సారి కలిపేసి మూతపెట్టి, తక్కువమంటపై ఉంచు. ఉడకనీ.
ఓ ఐదు నిమిషాలకి మూతతీసి చూడు ఉడికిందేమో.
From ఉప్మా


ఉడికే ఉంటుంది. మంట ఆపేసి ఆరగించు.
నేను చేసినదాంట్లో కొంచెం నీళ్లు తక్కువ అయినై మరియూ కొంచెం లవణం తగ్గింది.
గమనిక -
౧. గోధుమరవ్వ మధుమేహ వ్యాధిగ్రస్తులకి చాలా మంచిది. వారికే కాకుండ ఎవ్వరికైనా మంచిదే మరియూ తొందరగా జీర్ణం అవుతుంది కూడా.

Wednesday, April 8, 2009

కోసుగడ్డ ఇగురు

ఇది సెయ్యటానికి కావాల్సినవి
ఓమాదిరి సైజు కోసుగడ్డ ఒకటి.
ఓ నాలుగు పచ్చిమిరపకాయలు.
ఐదురూపాయల నాణెం అంత అల్లం.
ముఫైఎనిమిది.నాలుగు గ్రాముల ఆవుదం సమించండి గుర్గారు నూనె.
తిరగమాత గింజలు.
మరియూ ఇంగువ.
ఓ చెంచా ఉప్పు.
ఓ అరచెంచా కారం.
ఈ విధానం బెంగళూరు పద్దతి.
ఏటయ్యా అంటే -
ముందుగా మిరిచి నిలువునా చేరేసి పక్కనెట్టు.
అల్లం సిన్న సిన్న ముక్కలుగా తరుక్కో పక్కనెట్టేయ్.
ఇప్పుడు కూసుగడ్డని సన్నగా తరిగేస్కో.

భాండీ ఎట్టు. నూనెపొయ్యి, వేడెక్కినాక తిరగమాత వెయ్యి. చిట్పట్ అన్నాక ఇంగువ వెయ్యి. అయ్యాక పసుపు చిటికెడు వేసేయ్. తిరగమాత మాడకముందే అల్లం మిర్చి వేసేయ్యి. వేయించు. ఓ నిమిషం అయ్యాక తరుక్కున్న కోసుగడ్డ వేసేయ్. ఓసారి మొత్తం తిప్పి మూతెట్టు.
గోల్డెన్ బ్రౌన్ వచ్చేదాకా వేపు, ఉప్పు కారం వేయ్యి.
దింపి లాగిఉంచు వేడి వేడి అన్నం, నెయ్యి వేస్కుని.

ఈ కూరలో కీ - ఇంగువ. తిరగమాతలో వేసే ఎండుమిర్చి ఇంగువలో వేగుట. ఈ కూర తినునప్పుడు ఈ ఎండు మిర్చీని కొరుక్కుంటు ఆస్వాదించు.
సరే అలానే - పురజనుల కోరికపై కోసుగడ్డ అనగా కోసేసిన గడ్డ కాదు, క్యాబే-జీ. అబ్బే, అదేంతిట్టు కాదబ్బాయ్ క్యాబేజీ అని.

Friday, April 3, 2009

వడపప్పు, పానకం

జగమెల్లరికీ శ్రీరామనవమి శుభాకాంక్షలు.

మరి శ్రీరామనవమి రోజున, పందిళ్లలో జెగ్గులకొద్దీ పానకం, దోసిళ్లకొద్దీ వడపప్పు తినకపోతే మహా పాపం.
అసలు ఏంటివి? ఎలా చేస్తారు?
శ్రీరామనవమి చైత్రమాసం కాబట్టి, ఎండలు ముదురుతుంటాయి. తాపాన్ని తట్టుకుని, కాస్త చలువచేసేవి తినండి అని అంతర్లక్ష్యం.
పానకం తయ్యారీ విధానం -
కావాల్సినవి -
ఓ కూజాడు నీళ్లు.
ఓ వంగ గ్రా।। బెల్లం.
నాలుగు యాలుకలు.
నాలుగు మిరియాలు.
విధానం-
యాలుకల పైన తొక్క తీసేసి, ఆ గింజల్ని ఓ చిప్పగంటె నూరుకుని నీళ్లల్లో వేసేయి.
మిరియాలని, చిప్పగంటె తో బాగా నూరుకుని నీళ్లల్లో కలిపేయ్.
బెల్లాన్ని బాగా చిప్పగంటెతో నలిపేసి నీళ్లలో వేసేయి.
బాగా కలుపు, బెల్లం కరిగిందాకా. అయ్యాక, తడిగుడ్డని చుట్టు జగ్గుకి. చల్లబడతాయ్ నీళ్లు.

వడపప్పు -
పెసరపప్పు ఒక కప్పుడు.
ఒక గంట నీళ్లలో నానబెట్టిన పెసరపప్పే వడపప్పు. కొందరు దీనికి చిటికెడు ఉప్పు కలుపుతారు. కొందరు కొబ్బరి తురుము ఒక అరచెంచా, కొత్తిమీర ఒక అరచెంచా, సన్నగా తరిగిన పచ్చి మిర్చి ఒక అరచెంచా, కలుపుతారు. మన ఇష్టం, సౌకర్యం.

ముందుగా వీటిని, ఆ సీతారామచంద్రమూర్తికి నైవేద్యం పెట్టి, ఓ పట్టుపట్టటమే, భక్తికి భక్తి, ఆరోగ్యానికి ఆరోగ్యం.
అదీ కధ.

Monday, March 30, 2009

టమాటా, బేబీమొక్కజొన్న, మొలకెత్తిన సోయా గింజలు

ముందుగా దేంతోనో మొదలుపెట్టా కానీ, మొత్తం పెట్టా. అర్ధంకాలేదా??
మొన్న వారాంతానికి, తను పిల్లలతో సతమతమౌతుంటే, నేను రంగంలోకి దూకా. అసలు ఆలోచన, లేక నా మినిస్టరు యొక్క ఆర్డర్స్, తను ముందుగానే సోయా ఇంకేవో మొలకెత్తిన గింజల్ని ఉడ్కబెట్టింది, వాటితో కూరచెయ్యి అని. మనం మొదలుపెడుతుండగానే ఓ మెరుపు ఆలోచన వచ్చింది. మనోళ్లకి "తరగటం" మీద ఓ డెమో ఇస్తే వీడియో రూపంలో ఆనందిస్తారు కదా అని. ఠడా వెంటనే మన చిన్ని డిజిటల్ కెమెరా తెచ్చి ఎలానో కాఫీ పిల్టర్ మీద నిలబెట్టి మొదలెట్టా. అయితే ఈ వీడియోలో నెర్రేషన్ లేదు. ఆ సమయంలో మాట్టాడితే మావాడు వెంటనే యట్రాక్ట్ అయ్యి, నే తీస్తా వీడియో, నే తీస్తా వీడియో అని లాక్కెళ్లే ప్రమాదం ఉన్నందున, ఇది ఒకరకంగా "పుష్పక విమాణం" సినిమా లాంటిది అనుకోండి. అలా మొదలు పెట్టి, కూర విధి విధానంతో సహా లాగించేసా. అయితే, కొన్ని కొన్ని సాంకేతిక సమస్యలవల్ల నేననుకున్న విధంగా తీయలేకపొయ్యా. ఎలా అంటే, తరిగేటాప్పుడు ఒక కోణంలో పెట్టా కెమేరాని, అయ్యాక పందార డబ్బా మీద పెట్టా, బెమ్మాణంగా వస్తుంది అనుకున్నా, కానీ పందార డబ్బా మోసం చేసింది. భాండీ తప్ప అన్నీ పడ్డాయ్ వీడియోలో.

సరే సంగంతేంటంటే, చెప్పిందేచెప్పరా కాదు కాదు వినరా పాచిపళ్ళ దాసుడా. అనగా, మళ్లీ టమాటా కూరే.
ఐతే ఈ సారి వెరైటీగా -
టమాటా, బేబీమొక్కజొన్న, మొలకెత్తిన సోయా మరియూ ఇంకేదో గింజ. మొన్న మా లోకల్ కూరలషాపుకి వెళ్లినప్పుడు ఈ డబ్బా చూసా, మొలకెత్తిన సోయా+ఇవి. ఏంపర్లేదు కూరచేసి అవతల నూకచ్చు అని తీస్కున్నా.
ఒక మాట - అపరాలు అనగా, పెసలు, కందులు, శనగలు ఇలాంటివి. వీటిల్లో మాంసకృత్తులు ఉంటాయి. ఇవి తినటం మంచిది. ఇక్కడ మల్టై గ్రైన్స్ ఉన్న బ్రెడ్ అవి ఇవి దొరుకుతుంటాయ్ కూడా. మొలకెత్తినవి ఏవైనా సరే పిరికిడిలో పట్టినన్ని మాత్రమే తినాలి(హి హీ, ఎవ్వని పిరికిడీ అంటున్నావా!! నీదేనోయి నాగన్నా/నాగక్కా) ఎక్కువ తింటే "అతి సర్వత్రా.." తెలుసుగా.
ఈ కూరకి కావాల్సినవి -
టమాటాలు ఎరడు
ఒందు ఉల్లిపాయ
నాల్కు వెల్లుల్లి
నాల్కు మిర్చి
ఏళు బేబీమొక్కజొన్న
ఒందు మొలకెత్తిన ఇత్తనాల డబ్బా
ఒందు కొత్తిమీర కట్ట
నాల్కు చెంచాల నూనె. నేను ఈ మధ్య వంటలకి ఆలివ్ ఆయిల్ నూనె వాడుతున్నా.
ఇక మొదలుపెడదామా!!
ముందుగా ఆ మొలకెత్తిన విత్తనాలని ఉడ్కబెట్టుకో కొంచెం ఉప్పేసి.


పైన వీడియోకి నెర్రేషన్ -

వెల్లుల్లి రెబ్బల్ని కుక్కు, వాటిపై తొక్కలు తియ్యి. ఇక వాటిని సన్నగా తరుగు. పక్కకి పెట్టుకో. తర్వాత, అల్లం తొక్క తీస్కుని, సన్నగా తరుక్కో. అయ్యాక, బేబీమొక్కజొన్నలని నాలుగు భాగాలుగా తరుక్కో. ఇప్పుడు ఉల్లిపాయని నిలువుగా తరిగి, వాటిపైన తొక్కని తీసేసి నిలువుగా సన్నగా తరుగు. అయ్యాక, టమాటాలని శుభ్రంగా కడుక్కుని, సన్నగా తరుక్కో. ప్క్కనబెట్టు.
ఇప్పుడు, భాండీ తీస్కో, పొయ్యిమీదపెట్టు, వెలిగించు, నూనెపొయ్యి. తిరగమాట వెయ్యి. అయ్యాక మిర్చి, అల్లం, వెల్లుల్లి బేబీ మొక్కజొన్న ముక్కలు వేసేయ్, వేగినాక, కొంచెం పసుపు వెయ్యి. అయ్యాక, ఇప్పుడు ఉల్లిపాయలు వెయ్యి. వేయించు.
ఉల్లిపాయలు గోల్డెన్ బ్రౌన్ రంగుకి మారేలోపు, కొత్తిమీర శుభ్రంగా కడుక్కుని, తరుక్కొ. ఉల్లిపాయలు గోల్డెన్ బ్రౌన్ లోకి మారినియేమో చూడు. మారితే టమాటాలు వేసేయ్యి, నేనైతే టమాటాలతోపాటు ఓ చెంచా టమాటా ప్యూరీ కూడా వేస్తా.
ఇప్పుడు, ఇందాకటి మొలకెత్తిన గింజలు వాటిని ఉడ్కబెట్టుకున్న నీళ్లతోబాటి వేసేసెయ్. చాలినన్ని నీళ్లు లేకపోటే ఓ అరగ్లాసు నీళ్లు మళ్లీ పోస్కోవచ్చు. ఓ సారి మొత్తం కలియతిప్పి, కావాల్సినంత ఉప్పు, కారం వేసి మూతబెట్టు. ఇందాక ఫైన్లీ ఛాప్ చేసిన కొత్తిమీర జల్లు, ఓ సారి కూరని మళ్లీ తిప్పి మూతపెట్టి సన్నని మంటపై అలా ఓ పావుగంట ఉంచు...
వేడివేడి కూరని లాగించు - అన్నంలో అయినా లేక రొట్టెల్లోకైనా ...

Friday, March 27, 2009

ఉగాది పచ్చడి

బ్రహ్మాండమంతటికీ విరోధీ నామ నూతన సంవత్సర ఉగాది శుభాకాంక్షలు.

ఉగాదినాడు షడ్రుచుల సమ్మేళనం - తీపి, పులుపు, కారం, ఉప్పు, వగరు, చేదు అనే ఆరు రుచులు కలసిన ఉగాది పచ్చడి తింటారు. సంవత్సరం పొడుగునా ఎదురయ్యే మంచి చెడులను, కష్ట సుఖాలను సంయమనంతో స్వీకరించాలన్న సందేశాన్ని ఉగాది పచ్చడి ఇస్తుంది. ఈ పచ్చడి కొరకు చెరకు, అరటి పళ్ళు, మామిడి కాయలు, వేప పువ్వు, చింతపండు, జామకాయలు, బెల్లం మొదలగునవి వాడుతుంటారు.
ఉగాది పచ్చడికి మన శాస్త్రాలలో "నింబ కుసుమ భక్షణం" మరియు "అశోకకళికా ప్రాశనం " అని వ్యవహరించే వారు.ఋతు మార్పు కారణంగా వచ్చే వాత,కఫ ,పిత్త దోషాలను హరించే ఓఉషధంగా ఉగాది పచ్చడి తినే ఆచారం ఆరంభమైంది.ఉగాది పచ్చడిని శాస్త్రీయంగా తయారు చేసే పద్దతిలో ఉప్పు'వేపపువ్వు,చింతపండు,బెల్లం,పచ్చిమిరప కాయలు,మామిడి చిగుళ్ళు మరియు అశోక చిగుళ్ళు వేసి చేసేవాళ్ళు.ఈ పచ్చడిని శ్రీరామ నవమి వరకు తినాలని శాస్త్రాలు చెబుతున్నాయి.
త్వామష్ఠ శోక నరాభీష్ట
మధుమాస సముద్భవ
నిబామి శోక సంతప్తాం
మమ శోకం సదా కురు
ఈ మంత్రం చదువుతూ ఉగాది పచ్చడి తినాలని శాస్త్రాలు చెప్తున్నాయి.ఉగాది పచ్చడి చేసే ఆచారం ఆహారం లో ఉండే ఓఉషధ గుణాన్ని,వృక్షసంరక్షణ అవసరాన్ని,ఆయుర్వేదానికి ఆహారానికి గల సంభందాన్ని చెప్పాడమే కాక హిందూ పండుగలకు,ఆచారాలకు సముచిత ఆహారానికి గల సంబంధాన్ని చాటిచెప్తుంది.
[http://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%89%E0%B0%97%E0%B0%BE%E0%B0%A6%E0%B0%BF]

ఇంతకీ ఉగాది పచ్చడి ఎలా చెయ్యాలి :-
మంచి నవనవ లాడే మామిడికాయ (ఓ మాదిరి పరిమాణం కలది), ఓ పదిహేను వందల వేపుపుతకాడలు, గోలీ అంత కొత్త చింతపండు, కొత్త బెల్లం, రెండు పచ్చిమిరపకాయలు, ఒక అరటిపండు మరియూ ఉప్పు, నీళ్లు (వంద మిల్లీ లీటర్లు).

తయారీ విధానం:
ముందుగా, వేపపూతని కాడల నుండి వేరు చేస్కుని, పూతలోంచి చిన్న చిన్న అప్పుడప్పుడే బయటకి వస్తున్న వేపకాయల్ని వేరుచేస్కోవాలి. కాబట్టి, ఒక పెద్ద సంచినిండా పూత తెస్తే ఓ దెసెడు నిజమైన పూత వస్తుంది. సరే ఈ పూతని సిద్ధంగా పెట్టుకో.
అయ్యాక, మామిడికాయని చక్కగా చిన్న చిన్న ముక్కలుగా తరుక్కో. గోలీ అంత చింతపండులో ఒక ౧౦౦ మిల్లీలీటర్ల నీళ్ళు పోసి నానబెట్టు. ఒక పసినిమిషాల తర్వాత పిసికేసి, పిప్పి పారేసి ఆ చింతపండు గుజ్జుని పక్కనపెట్టుకో. ఇప్పుడు బెల్లాన్ని గుండ్రాయితో బాగా నలిపివెయ్యి. దాన్ని చింతపండు గుజ్జులో కలిపేసేయి. అయ్యక, మిర్చిని సన్నగా తరుక్కో. అరటిపండు తొక్క తీసేసి ద్వారం దగ్గర పడేయ్. బయటకి వెళ్ళేప్పుడు సరదాగా జారిపడొచ్చు. అరటిపండుని చిన్న చిన్న ముక్కలుగా తరిగేస్కో. ఇప్పుడు ఆ చింతపండు, బెల్లం గుజ్జులో మిగతా పదార్ధాలన్ని వేసి ఒక అరస్పూన్ ఉప్పు వేసి కలుపు. లాగించు. అందరికీ పెట్టు. పెట్టి పారిపో లేకపోతే ఇది పచ్చాడా అని నాలుగిస్తారు.